BTProf. Dr. Burak TatlıÇocuk Nörolojisi ve Gelişim
Nörogenetik sendromlar

Tüberoskleroz kompleksi (TSC)

Aşırı aktif mTOR'un yönlendirdiği çok sistemli genetik bir durum — önleyici tedavi, mTOR inhibitörleri ve CBD'nin bakımı dönüştürdüğü bir alan.

Tüberoskleroz kompleksi, TSC1 veya TSC2 genindeki değişikliklerin neden olduğu genetik bir durumdur; mTOR yolağının aşırı aktivitesine ve beyin, deri, kalp, böbrekler ve gözler dahil birçok organda iyi huylu tümörlerin büyümesine yol açar. Çocuklarda genellikle en önemli olan beyindir: epilepsi (sıklıkla infantil spazmlar), gelişimsel ve davranışsal güçlükler (TSC ile ilişkili nöropsikiyatrik bozukluklar, TAND) ve iyi huylu beyin tümörleri (SEGA'lar). Bakım belirgin biçimde ilerlemiştir; epilepsinin önleyici tedavisi, hedefe yönelik mTOR inhibitörleri ve kannabidiol artık tablonun bir parçasıdır.

Bir bakışta

Genler
TSC1 veya TSC2 → aşırı aktif mTOR yolağı
Etkilediği yerler
Beyin, deri, kalp, böbrekler, gözler
Beyin özellikleri
Epilepsi (sıklıkla infantil spazmlar), TAND, SEGA
Hedefe yönelik tedavi
mTOR inhibitörleri (everolimus); nöbetler için CBD
Önleme
Belirti öncesi vigabatrin epilepsiyi geciktirebilir/azaltabilir

TSC nedir

TSC, TSC1 veya TSC2'nin çalışan bir kopyasının kaybedilmesi ve mTOR büyüme yolağı üzerindeki bir frenin kalkmasıyla ortaya çıkar. Sonuç, çok sayıda organda iyi huylu büyümeler (hamartomlar) ve kişiden kişiye — hatta aynı ailede bile — geniş ölçüde değişen bir dizi etkidir. Çocuklukta genellikle en çok nörolojik özellikler önemlidir: epilepsi, gelişimsel ve davranışsal güçlükler ve beyin lezyonları (kortikal tüberler ve subepandimal nodüller/SEGA'lar).

Epilepsi ve TAND

Epilepsi, TSC'li çocukların çoğunu etkiler ve sıklıkla infantil spazmlar (West sendromu) olarak başlar. Nöbetlerin ötesinde, TSC ile ilişkili nöropsikiyatrik bozukluklar (TAND) — otizm, zihinsel yetersizlik, DEHB, anksiyete ve davranışsal güçlükler dahil — çok yaygındır ve yalnızca nöbetlerin değil, bunların da etkin biçimde taranıp ele alınmasından fayda görür.

Tedavi: önleme, hassasiyet ve CBD

Üç gelişme TSC epilepsi bakımını yeniden şekillendirmiştir. Önleyici tedavi: TSC'li bebeklerde, nöbetler yerleşmeden önce (EEG izlemi rehberliğinde) vigabatrine başlamak nöbet başlangıcını geciktirebilir, şiddeti ve epileptik ensefalopati riskini azaltabilir. Hassas tedavi: kök sorun mTOR aşırı aktivitesi olduğundan, mTOR inhibitörü everolimus mekanizmayı doğrudan hedef alır ve TSC ile ilişkili dirençli nöbetler için (SEGA'lar ve böbrek anjiyomiyolipomları kadar) yerleşmiştir. Ve farmasötik kalitede kannabidiol, TSC ile ilişkili nöbetler için ek tedavi olarak onaylanmıştır.

Vigabatrin ayrıca TSC'de infantil spazmlar için ilk tercih ilaçtır. Belirgin bir nöbet odağı olan seçilmiş çocuklar epilepsi cerrahisinden fayda görebilir.

TSC, hassas tıbbın öncü bir örneğidir: everolimus gibi tedaviler altta yatan mTOR aşırı aktivitesini hedef alır ve önleyici vigabatrin epilepsinin seyrini değiştirebilir. Bakım en iyi, çok disiplinli bir TSC ekibi tarafından koordine edilir.

Yüz yüze değerlendirme nasıl yardımcı olabilir

TSC birçok organı etkiler ve nöbetler, gelişim, davranış, beyin lezyonları ile diğer organların izlenmesi hakkında sorular getirir. Yüz yüze bir değerlendirme; bulguları ve önleyici, hedefe yönelik (mTOR inhibitörü) ve diğer tedavilerin nasıl bir araya geldiğini açıklayarak tedavi ekibinize sormak üzere sorular hazırlamanıza yardımcı olabilir. Bu eğitseldir ve klinisyeninizin bakımının yerini almaz.

Seçilmiş kaynaklar

  • Updated clinical recommendations for the management of tuberous sclerosis complex–associated epilepsy. European Journal of Paediatric Neurology. 2023.
  • EPISTOP and related trials of pre-symptomatic vigabatrin in TSC.
  • Evidence for everolimus (mTOR inhibition) and cannabidiol in TSC-associated seizures.

Son gözden geçirme: 2026-05-22

Açıklanmasını istediğiniz bir rapor mu var?

Çocuğunuzun kayıtlarını Şişli, İstanbul'daki muayenehanemize getirin; birlikte yüz yüze inceleyelim.

İletişim

Bu site yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İçerikler tanı, tedavi veya reçete yerine geçmez; doktorunuzun bakımının yerini almaz.