Prader-Willi sendromu
15q11-q13 kromozomunun karmaşık bir genomik imprinting bozukluğu — yenidoğan hipotonisi ve beslenme güçlüğü, ardından hiperfaji, obezite riski, zihinsel yetersizlik ve davranışsal ile endokrin özellikler.
Prader-Willi sendromu (PWS), 15q11-q13 kromozomundaki babadan ekspresse edilen genlerin kaybından — çoğunlukla babadan bir delesyon, bazen anneden uniparental dizomi, nadiren bir imprinting defekti — kaynaklanır. Klinik tablo yaşla değişir: ilk aylarda derin yenidoğan hipotonisi ve beslenme güçlüğü, ardından erken çocuklukta hiperfaji ve obezite riskine geçiş, hafif-orta zihinsel yetersizlik, karakteristik davranışsal ve duygusal özellikler, büyüme hormonu eksikliğiyle kısa boy ve hipogonadizm. Büyüme hormonu dahil modern multidisipliner bakım, uzun dönem sonuçlarını önemli ölçüde değiştirmiştir.
Bir bakışta
- Mekanizma
- Babadan 15q11-q13 kaybı — delesyon (~%65), anneden UPD (~%30), imprinting defekti (~%5)
- Yenidoğan evresi
- Ağır hipotoni, zayıf emme, beslenme güçlüğü, gelişme geriliği
- Çocukluk evresi
- Yaklaşık 2-4 yaştan itibaren hiperfaji ve obezite riski
- Biliş
- Hafif-orta zihinsel yetersizlik; DEHB, anksiyete, OKB benzeri davranışlar
- Endokrin
- Büyüme hormonu eksikliği, hipogonadizm, bazılarında santral adrenal yetmezlik
Prader-Willi sendromu nedir
Prader-Willi sendromu prototip genomik imprinting bozukluğudur. 15q11-q13 bölgesi yalnızca babadan kalıtılan kromozomdan ekspresse edilen genler taşır. Babadan gelen kopya kaybedildiğinde — delesyonla, anneden uniparental dizomiyle (her iki 15 de anneden gelir) veya bir imprinting defektiyle — bu genler sessizdir ve sendrom ortaya çıkar.
Klinik seyir bifaziktir. Yenidoğan döneminde ve ilk aylarda bebekler derin hipotoni, zayıf ağlama, zayıf emme, sıklıkla gavaj beslenmesi gerektiren beslenme güçlüğü ve gelişme geriliğiyle başvurur. İki ile dört yaş arasında tablo değişir: iştah çarpıcı biçimde artar, kilo alımı merkezi sorun haline gelir ve ömür boyu süren hiperfaji kaynaklı obezite riski başlar.
Diğer özellikler arasında hafif-orta zihinsel yetersizlik, karakteristik yüz özellikleri, kısa boy, küçük el ve ayaklar, hipogonadizm, uyku bozukluğu (hipersomni ve santral uyku apnesi riski dahil), koyu tükürük, yüksek ağrı eşiği ve cilt yolma, anksiyete, katılık ve OKB benzeri örüntüler dahil davranışsal özellikler yer alır.
Tanı nasıl konur
Tanı genetiktir. 15q11-q13 imprinting merkezinin DNA metilasyon analizi, mekanizmadan bağımsız olarak olguların %99'undan fazlasını tanımlar ve ilk basamak testtir. Metilasyon PWS'yi doğruladığında, takip testleri (kromozomal mikroarray, UPD çalışmaları, bazen hedefli dizileme) altta yatan mekanizmayı tanımlar, çünkü bu yineleme riski danışmanlığını etkiler.
Yenidoğan hipotoni evresi, erken tanımanın en önemli olduğu tanısal penceredir: erken tanı, erken büyüme hormonu planlamasına, yapılandırılmış beslenmeye ve gelişimsel desteğe ve kritik olarak önümüzdeki hiperfaji evresine ailenin erken hazırlanmasına olanak tanır.
Bugünkü tedavi
Pediatrik endokrinoloji, nöroloji, beslenme, fizyoterapi, konuşma ve dil terapisi, psikoloji ve özel eğitim genelinde multidisipliner bakım standarttır. Bebeklikte veya erken çocuklukta başlanan büyüme hormonu tedavisi vücut kompozisyonunu, gücü, büyümeyi ve bir dizi uzun dönem sonucunu iyileştirir; güncel kılavuzlar çoğu çocukta iki yaşından önce başlamayı destekler. Büyüme hormonu tedavisinden önce ve sırasında uykuyla ilişkili solunum bozukluğu taranmalı ve yönetilmelidir.
Hiperfaji yönetimi uzun dönem temel zorluktur. Yapılandırılmış bir yiyecek ortamına (kilitli yiyecek, denetimli erişim), tutarlı rutine, davranışsal stratejilere, okul ve toplum eğitimine ve sürekli aile desteğine dayanır. Amaç, kendi başına bir sonuç olarak kilo değil, sendromun uzun dönem morbiditesini tarihsel olarak tanımlayan obeziteyle ilişkili komplikasyonları önlemektir.
Davranışsal ve ruh sağlığı desteği — anksiyete, katılık, duygudurum düzenlemesi, ergenlik ve erişkinlikte ara sıra psikoz riski — uzun dönem bakımın bir parçasıdır.
Boru hattı — hiperfaji için mevcut ve gelişmekte olan tedaviler
PWS'de farmakolojik sınır hiperfajidir. Birden fazla ilaç sınıfı aktif klinik geliştirme aşamasındadır: oksitosin ve oksitosin analogları, MC4R agonisti setmelanotid (birkaç genetik obezite bozukluğu için onaylı, PWS için değerlendirme altında), GLP-1 reseptör agonistleri ve diğerleri. Diazoksid kolin (Vykat XR), 2025'te ABD FDA tarafından PWS'deki hiperfaji için onaylandı ve PWS'ye özgü ilk hiperfaji tedavisini temsil etti. Altta yatan imprinting biyolojisini hedefleyen programlar — imprintlenmiş genlerin anne alelini yeniden etkinleştirme yaklaşımları dahil — daha erken preklinik aşamadadır.
Yüz yüze değerlendirme nasıl yardımcı olabilir
PWS aileleri yenidoğan döneminden itibaren karmaşık bir multidisipliner planda yol alır ve yeni farmakolojik seçenekler hızla gelmektedir. Yüz yüze bir değerlendirme; büyüme hormonu tedavisi, hiperfaji yönetimi, yeni ve gelişmekte olan ilaç ortamı ve davranışsal ile ruh sağlığı konuları üzerine güncel literatürü bir araya getirebilir ve tedavi eden endokrinoloji ve nöroloji ekipleriniz için odaklı sorular hazırlayabilir.
Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır — teşhis, tedavi veya reçete değildir — ve çocuğunuzun kendi klinisyenlerinin bakımının yerini almaz.
Seçilmiş kaynaklar
- Cassidy SB, Driscoll DJ. Prader-Willi syndrome. GeneReviews. Updated 2023.
- Deal CL et al. Growth hormone research society workshop summary: consensus on Prader-Willi syndrome and use of growth hormone. J Clin Endocrinol Metab. 2013 + updates.
- Miller JL et al. Approach to the hyperphagia of Prader-Willi syndrome. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2020.
- FDA approval of diazoxide choline (Vykat XR) for hyperphagia in PWS, March 2025.
- International Prader-Willi Syndrome Organisation (IPWSO) consensus updates.
Son gözden geçirme: 2026-05-28
Açıklanmasını istediğiniz bir rapor mu var?
Çocuğunuzun kayıtlarını Şişli, İstanbul'daki muayenehanemize getirin; birlikte yüz yüze inceleyelim.
İletişimBu site yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İçerikler tanı, tedavi veya reçete yerine geçmez; doktorunuzun bakımının yerini almaz.