Paraliza cerebrale dhe terapia okupacionale: ndërtimi i pavarësisë së përditshme

Paraliza cerebrale (PC) është një gjendje neurologjike joprogresive që rezulton nga dëmtimi i trurit në zhvillim para, gjatë ose pas lindjes. Ajo mund të përfshijë ndryshime në tonusin muskulor, qëndrimin, lëvizjen, ekuilibrin dhe koordinimin, përpunimin shqisor, dhe ndonjëherë komunikimin ose njohjen — në kombinime dhe shkallë të ndryshme.

Si klasifikohet PC

PC zakonisht klasifikohet sipas llojit të ndryshimit të lëvizjes, pjesëve të trupit të prekura ose shkallës së kufizimit funksional. Klasifikimi ndihmon në përshkrimin e nivelit të pavarësisë së fëmijës dhe në zgjedhjen e mbështetjes më të përshtatshme.

• Tipi spastik — tonus i shtuar, reflekse të gjalla, lëvizje vullnetare e ngadaltë dhe me mundim (mund të prekë të dyja këmbët, të katër gjymtyrët ose njërën anë)
• Tipi diskinetik — lëvizje të paqëndrueshme, të pavullnetshme që ulin cilësinë e lëvizjes vullnetare
• Tipi ataksik — stabilitet i dobët i kokës, trupit dhe legenit, me ekuilibër dhe ecje të paqëndrueshme

Shenjat e hershme mund të shfaqen sipas moshës

• Rreth 3 muaj: harkim i kokës dhe i thembrave kur shtrihet në shpinë; mungesë e buzëqeshjes shoqërore
• Rreth 4 muaj: mungesë e kontrollit të kokës; duar të mbledhura vazhdimisht në grusht; strabizëm
• Rreth 8 muaj: nuk rrokulliset as ulet; nuk i përdor mirë duart; këmbë të ngurta ose që kryqëzohen
• Rreth 1 vjeç: nuk ecën me mbështetje; ecje në majë të gishtave ose me kryqëzim këmbësh

Si ndihmon terapia okupacionale

Brenda ekipit shumëdisiplinor, terapistët okupacionalë përqendrohen në ndihmën që fëmija të marrë pjesë në aktivitetet dhe rolet e përditshme, duke rritur pavarësinë dhe cilësinë e jetës. Qasja është e përqendruar te personi dhe e individualizuar, duke parë si pikat e forta të fëmijës ashtu edhe sfidat e tij.

• Aftësitë motorike të imëta dhe të trasha përmes aktiviteteve dhe lojës së përshtatur
• Aftësitë e jetës së përditshme — të ngrënit, të veshurit, përdorimi i tualetit, vetëkujdesi
• Përpunimi shqisor dhe mbështetja për integrimin shqisor
• Aftësitë vizuomotorike dhe të shkrimit (qëndrimi, përdorimi i mjeteve, perceptimi vizual, vëmendja)
• Pajisjet adaptive dhe rregullimet e mjedisit në shtëpi e shkollë
• Edukimi i familjes dhe mbështetja emocionale e shoqërore

Ndërsa funksioni përmirësohet përmes punës fizike dhe shqisore, fëmijët shpesh fitojnë vetëbesim — i cili nga ana e tij mbështet pjesëmarrjen shoqërore dhe një jetë të përditshme më aktive e të orientuar drejt synimeve.